بیش از ۴۰ درصد زمین تا سال ۲۱۰۰ به مناطق خشک تبدیل می‌شود

تحقیقات جدید نشان می‌دهد که با افزایش دما در کره زمین، بسیاری از مناطق خشک‌تر به سمت خشکی بیشتری پیش می‌روند. این تغییرات باعث خواهد شد که مرزهای مناطق خشک گسترش یابند و مناظر طبیعی دچار تغییرات اساسی شوند، به‌طوری که گیاهان قادر به ادامه حیات در این شرایط نخواهند بود. بر اساس یک مطالعه جدید در نشریه Environmental Research Letters، پیش‌بینی می‌شود که تا پایان قرن بیست و یکم، مناطق خشک زمین به بیش از ۴۰ درصد از مساحت کل زمین برسند.

اما در یک نکته جالب، محققان اشاره می‌کنند که یکی از عوامل اصلی تغییرات اقلیمی، یعنی افزایش سطح دی‌اکسید کربن (CO2)، ممکن است در واقع باعث کند شدن گسترش این مناطق خشک شود. مناطق خشک به مناطقی اطلاق می‌شود که با کمبود شدید آب مواجه هستند و بارش در آن‌ها نسبت به تبخیر و تعرق گیاهان بسیار کم است.

توزیع مناطق خشک و تغییرات اقلیمی

در این مطالعه، محققان با استفاده از مدل‌سازی‌های اقلیمی به‌روز، توزیع کنونی مناطق خشک جهانی را نقشه‌برداری کرده و پیش‌بینی کردند که چگونه ممکن است در آینده گسترش یابند. برای این تحلیل، مناطق خشک با استفاده از شاخص خشکی (AI) تعریف شدند که به نسبت بارش به تبخیر پتانسیل (PET) مربوط می‌شود. مناطقی که AI آن‌ها کمتر از ۰.۶۵ باشد، به‌عنوان مناطق خشک طبقه‌بندی می‌شوند.

پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که مناطق خشک با شدت‌های مختلف تا سال‌های ۲۰۷۱ تا ۲۱۰۰، حدود ۴۰.۲۸ درصد از زمین‌های کره زمین را پوشش خواهند داد. یکی از عواملی که باعث تفاوت در پیش‌بینی‌های مناطق خشک می‌شود، تأثیر افزایش سطح CO2 بر تعرق گیاهان است. با افزایش CO2، روزنه‌های گیاهان به‌طور جزئی بسته می‌شوند و این باعث می‌شود که گیاهان آب کمتری از طریق تعرق از دست بدهند.

انواع مناطق خشک

مناطق خشک به چهار زیرنوع تقسیم می‌شوند. طبق برآوردها، بیشتر مناطق خشک جهان شامل مناطق نیمه‌خشک هستند که ۱۴.۷۲ درصد از مساحت زمین را تشکیل می‌دهند. مناطق خشک، عمدتاً در استرالیا و چین، ۱۱.۲۴ درصد از زمین را شامل می‌شوند. مناطق خشک زیرمرطوب نیز در چین و روسیه گسترده هستند و ۶.۳۵ درصد از مساحت را به خود اختصاص می‌دهند. مناطق فوق‌خشک نیز در کشورهای الجزایر، لیبی و عربستان سعودی وجود دارند که ۶.۲۷ درصد از پوشش زمینی را شامل می‌شوند.

پیش‌بینی می‌شود که مناطق خشک جهانی در آینده به‌طور کلی بین ۳۹.۳۱ تا ۴۰.۲۸ درصد از زمین‌های کره زمین را پوشش دهند، بسته به سناریوهای مختلف انتشار گازهای گلخانه‌ای. در این میان، مناطق فوق‌خشک بیشترین افزایش را خواهند داشت. در حالی که این روند نگران‌کننده است، محققان تأکید می‌کنند که محاسبات مبتنی بر CO2 در مقایسه با برخی برآوردهای دیگر، ارقام کمتری را نشان می‌دهد. یکی از مطالعات یک دهه پیش پیش‌بینی کرده بود که مناطق خشک ممکن است تا ۵۶ درصد از زمین را تا سال ۲۱۰۰ پوشش دهند.

با این حال، پیش‌بینی حداکثری ۴۰.۲۸ درصد نشان‌دهنده افزایش ۲.۳۷ میلیون کیلومتر مربع نسبت به دوره پایه ۱۹۹۴ تا ۲۰۲۳ است که معادل مساحت کشور الجزایر یا حدود ۳۰ درصد از استرالیا است. در این میان، استرالیا به‌عنوان قاره‌ای با کمترین بارندگی، در پیش‌بینی‌های مناطق خشک وضعیت خوبی ندارد و پیش‌بینی می‌شود که بیشترین تغییرات در مناطق خشک را در این قرن تجربه کند.