دانشمندان در استان یون‌نان چین، گونه‌ای جدید از قارچ را کشف کرده‌اند که به درستی لقب ‘پادشاه’ را به خود اختصاص داده است. این قارچ که Dianjunus rex یا به اختصار D. rex نامیده می‌شود، دارای میوه‌های قارچی به شکل چماق است که می‌تواند تا ۵۰ سانتی‌متر ارتفاع داشته باشد، معادل حدود یک و نیم فوت یا ارتفاع یک مخروط ترافیکی.
اما اندازه بزرگ این قارچ تنها ویژگی جالب آن نیست. ژن‌های آن همچنین سرنخ‌هایی از یک لحظه مهم در تاریخ حیات بر روی زمین را در خود دارند. ایندونیل سنانایاک، میکولوژیست از آکادمی علوم چین و همکارانش، این گونه جدید را در مقاله‌ای منتشر شده در Frontiers in Fungal Biology توصیف کرده‌اند. D. rex تنها عضو شناخته شده خانواده خود، Dianjunaceae است.
سنایاک در این باره می‌گوید: “این گونه شگفت‌انگیز… یک پنجره نادر به تکامل اشکال بدنی افراطی قارچ‌ها ارائه می‌دهد.” او همچنین اشاره می‌کند که این کشف نشان می‌دهد که چقدر تنوع قارچی هنوز در جنگل‌های شرق آسیا باقی مانده است.
محققان با مقایسه DNA D. rex با صدها قارچ دیگر که تاریخ تکاملی آن‌ها به خوبی شناخته شده است، متوجه شدند که خانواده Dianjunaceae حدود ۶۵ میلیون سال پیش از نزدیک‌ترین خویشاوندان خود جدا شده است. سنایاک می‌گوید: “این زمان‌بندی احتمال جالبی را مطرح می‌کند.” این خانواده تنها یک میلیون سال پس از برخورد شهاب‌سنگ چیکشولوب که باعث یک رویداد انقراض جمعی شد، به وجود آمده است.
تغییرات شدید اقلیمی که ناشی از این برخورد بود، سه‌چهارم از گونه‌های گیاهی و جانوری را در زمین از بین برد، از جمله تمام دایناسورهای غیرپرنده. سنایاک می‌افزاید: “پس از انقراض جمعی، جنگل‌ها تغییرات چشمگیری را تجربه کردند، از جمله در دسترس قرار گرفتن ناگهانی مقادیر زیادی مواد گیاهی مرده.” این اختلالات محیطی ممکن است فرصت‌های جدیدی برای قارچ‌های تجزیه‌کننده چوب ایجاد کرده باشد.
این نخستین بار نیست که دانشمندان پیشنهاد می‌کنند که شهاب‌سنگ کشنده دایناسورها منجر به یک ‘رونق’ جهانی در قارچ‌ها شده است. فسیل‌های یافت‌شده در داکوتای شمالی، کلرادو و نیوزیلند نشان می‌دهند که پس از این انقراض جمعی، افزایش قابل توجهی در فعالیت قارچی مشاهده شده است. قارچ‌ها معمولاً دماهای خنک و محیط‌های اسیدی را ترجیح می‌دهند و شرایط خنک و تاریک ناشی از بلایای زمین‌شناسی می‌تواند زمینه‌ساز دوره‌ای باشد که در آن قارچ‌ها غالب بودند.
بررسی دقیق D. rex زیر میکروسکوپ ویژگی‌های شناسایی آن، از جمله asci و ساختارهای تولیدکننده هاگ را نشان می‌دهد. D. rex به قارچ‌هایی مانند morels، truffles و cordyceps در شاخه Ascomycota مرتبط است. مانند تمام قارچ‌ها، Ascomycetes به صورت میسیلیوم زیر زمین یا درون زیرلایه‌هایی که بر روی آن‌ها تغذیه می‌کنند، زندگی می‌کنند. D. rex معمولاً در پایه درختان بلوط، از جمله بلوط چوبی چینی (Quercus variabilis) در جنگل‌های استان یون‌نان چین یافت می‌شود.
نمونه‌های ثبت‌شده تا کنون بر روی ریشه‌ها یا کنده‌های در حال تجزیه این درختان رشد کرده‌اند. زمانی که زمان تولید مثل فرا می‌رسد، D. rex میوه‌های قارچی بزرگ و سفیدی به نام stromata را به بیرون می‌فرستد. این میوه‌ها همانند قارچ‌های دیگر برای پخش هاگ‌ها به هوا عمل می‌کنند تا D. rex بیشتری در کف جنگل شکوفا شود. اما مشخص نیست که چرا stromata D. rex این‌قدر بزرگ هستند – بزرگ‌ترین نمونه‌های ثبت‌شده در میان Ascomycetes.
برخی از نمونه‌هایی که محققان جمع‌آوری کرده‌اند، وزنی معادل ۲.۲ کیلوگرم داشته‌اند. سنایاک پیشنهاد می‌کند: “یک میوه قارچی که بالاتر از گیاهان و زباله‌های اطراف قرار دارد، می‌تواند به پخش بهتر هاگ‌ها توسط باد در جنگل‌های انبوه کمک کند. با این حال، چنین ساختار بزرگی نیاز به سرمایه‌گذاری انرژی قابل توجهی دارد، که نشان می‌دهد این استراتژی احتمالاً تنها در جاهایی تکامل یافته است که منافع اکولوژیکی بیشتر از هزینه‌ها باشد.”
این تحقیق در Frontiers in Fungal Biology منتشر شده است.
اگر این روایت برایتان جالب بود، کشف بعدی را از پیشنهادهای پایین انتخاب کنید.