پارازیتی عجیب که بدون اکسیژن زنده می‌ماند

پارازیتی به نام Henneguya salminicola که به شکل نوزاد قورباغه است و در ماهی‌های سالمون زندگی می‌کند، توانایی منحصر به فردی دارد: این موجود می‌تواند بدون اکسیژن زنده بماند. محققان در دانشگاه تل آویو هنگام بررسی این پارازیت متوجه شدند که این موجود میکروسکوپی هیچ ژنوم میتوکندریایی ندارد. میتوکندری‌ها که به عنوان “نیروگاه‌های سلول” شناخته می‌شوند، ارگانل‌هایی هستند که برای تولید انرژی به اکسیژن نیاز دارند.

در ابتدا، دانشمندان فکر کردند که این یک اشتباه است، اما پس از انجام دوباره تحلیل‌ها، تأیید کردند که این پارازیت واقعاً هیچ ژنوم میتوکندریایی ندارد، به این معنی که انرژی را به روش‌های معمول دیگر موجودات زنده تولید نمی‌کند. در حالی که سایر موجودات تک‌سلولی مانند آمیب‌ها و قارچ‌ها نیز توانایی زنده ماندن در محیط‌های بدون اکسیژن را دارند، تا به حال هیچ حیوانی – حتی با کمتر از ۱۰ سلول – مانند Henneguya salminicola شناخته نشده بود که بتواند بدون اکسیژن زندگی کند.

این پارازیت که به طور دور به عروس‌های دریایی مرتبط است، در عضلات ماهی‌های سالمون و قزل‌آلا زندگی می‌کند و باعث ایجاد گره‌های سفیدی به نام “بیماری تپیoca” می‌شود. به نظر می‌رسد که این محیط یکی از دلایل احتمالی ناپدید شدن میتوکندری‌ها باشد. عضله ماهی به عنوان یک محیط کم‌اکسیژن شناخته می‌شود، بنابراین Henneguya salminicola ممکن است به سادگی به گونه‌ای دیگر برای تولید انرژی خود سازگار شده باشد.

اما اینکه این پارازیت میکروسکوپی به جای اکسیژن از چه چیزی انرژی می‌گیرد، همچنان یک معما است. تصاویر میکروسکوپی نشان دادند که ارگانل‌های مرتبط با میتوکندری هنوز برخی از ویژگی‌های فیزیکی ارگان اصلی را حفظ کرده‌اند، اما تمام اطلاعات ژنتیکی مرتبط با آن را ندارند، که نشان می‌دهد این پارازیت دیگر قادر به تنفس هوازی استاندارد نیست.

برخی از محققان بر این باورند که Henneguya salminicola ممکن است به نوعی از سلول‌های سالمون اطراف خود انرژی بگیرد، در حالی که دیگران معتقدند که این موجود ممکن است قادر به تنفس بدون اکسیژن باشد. همچنین برخی از اعضای جامعه علمی به این موضوع شک دارند که این موجود می‌تواند تمام عمر خود را بدون اکسیژن سپری کند. با وجود این بحث‌ها، کشف این پارازیت تغییراتی در نحوه نگاه ما به تکامل ایجاد کرده است.

محققان تأکید کردند: “این موضوع تأیید می‌کند که سازگاری با محیط‌های بدون اکسیژن تنها مختص موجودات تک‌سلولی نیست، بلکه در یک حیوان چندسلولی و پارازیت نیز تکامل یافته است.”