دو جامعه بومی دورافتاده در آمازون بولیوی به عنوان یکی از مناطقی با پایین‌ترین نرخ زوال عقل در جهان شناخته می‌شوند. محققان بر این باورند که سبک زندگی این افراد ممکن است از آن‌ها در برابر مشکلات عروقی و کاهش شناختی محافظت کند. در یک مطالعه جدید، سلامت افراد مسن در جوامع «تسیمانه» و «موستن» به مدت پنج سال پیگیری شد و نتایج شگفت‌انگیزی به دست آمد.
در این مطالعه، کمتر از ۲ درصد از شرکت‌کنندگان در تحلیل‌های پیگیری شده به زوال عقل مبتلا بودند، که محققان آن را نرخ «به طرز شگفت‌انگیزی پایین» توصیف کردند. این نرخ پایین به این دلیل است که برخی از افرادی که دچار زوال عقل شده بودند، فوت کرده‌اند. اما به طور کلی، نرخ موارد جدید زوال عقل در این پنج سال نسبت به بسیاری از مطالعات در ایالات متحده و اروپا به طور قابل توجهی پایین‌تر بود. این بدان معناست که کوتاه‌تر بودن عمر تنها توضیح این پدیده نیست.
مقایسه با جوامع دورافتاده نشان می‌دهد که نرخ زوال عقل در ایالات متحده و اروپا سه تا چهار برابر بیشتر است. بن ترامبل، انسان‌شناس تکاملی و زیست‌شناس انسانی از دانشگاه ایالت آریزونا، توضیح می‌دهد: «این بدان معناست که تنها دلیل این موضوع این نیست که افراد بعد از ابتلا به زوال عقل زودتر می‌میرند؛ بلکه چیزی در سبک زندگی تسیمانه‌ها باعث کاهش نرخ زوال عقل نسبت به ایالات متحده می‌شود.»
در این مطالعه، ترامبل و همکارانش سلامت ۷۳۰ بزرگسال در جوامع تسیمانه و موستن را که در ارزیابی اولیه به زوال عقل مبتلا نبودند، پیگیری کردند. پنج سال بعد، تنها ۲۲ نفر از این افراد به زوال عقل مبتلا شدند و برخی از آن‌ها فوت کردند. محققان بر این باورند که سبک زندگی معیشتی با عوامل خطر عروقی پایین ممکن است به طور خاموشی از سلامت مغز این گروه محافظت کند.
تسیمانه‌ها حدود ۱۷,۰۰۰ نفر جمعیت دارند و سبک زندگی سخت‌کوشی را دنبال می‌کنند. آن‌ها در کنار یک شاخه آمازون به ماهی‌گیری، شکار و کشاورزی مشغولند و دسترسی محدودی به برق، آب تمیز، تصفیه فاضلاب یا دارو دارند. در مقابل، موستن‌ها حدود ۳,۰۰۰ نفر جمعیت دارند و در روستاهای روستایی زندگی می‌کنند و به کار معیشتی، عمدتاً کشاورزی، وابسته‌اند. این جامعه از نظر ژنتیکی و زبانی به تسیمانه‌ها مرتبط است، اما دسترسی بیشتری به آب تمیز، غذاهای خریداری شده و خدمات پزشکی دارند.
در حالی که هر دو جامعه بومی نرخ‌های مشابهی از اختلال شناختی خفیف نسبت به جمعیت‌های غربی دارند، محققان دریافتند که نرخ زوال عقل در این جوامع بسیار پایین‌تر از سایر نقاط جهان است. همچنین، نرخ کلسification عروق کرونر نیز در این جوامع پایین‌تر است. مارگارت گاتز، نویسنده اصلی و متخصص سالمندی از دانشگاه کالیفرنیا جنوبی، می‌گوید: «این ما را به چالش می‌کشد تا عوامل خطر برای توسعه زوال عقل در جمعیت تسیمانه را شناسایی کنیم.»
در جوامع تسیمانه و موستن، گاتز و همکارانش دریافتند که سن بالا و واریانت ژنتیکی «آپوپروتئین E ε4» قوی‌ترین عوامل خطر برای موارد جدید زوال عقل بودند. این عوامل خطر بیولوژیکی مشابهی با آنچه در ایالات متحده و سایر کشورهای صنعتی و با درآمد بالا وجود دارد، دارند. این نشان می‌دهد که یکی از دلایل کمتر شایع بودن زوال عقل در جوامع تسیمانه و موستن این است که تعداد کمتری از افراد مسن به زوال عقل مبتلا هستند.
در این جوامع دورافتاده، بیماران مبتلا به زوال عقل با خطر مرگ بیش از شش برابر نسبت به افرادی که شناخت عادی دارند، مواجه هستند. پس از تشخیص زوال عقل، میانگین عمر بیماران به طور قابل توجهی دو تا سه برابر کمتر از ایالات متحده است. ترامبل توضیح می‌دهد: «زمانی که شما باید تقریباً هر کالری که می‌خورید را رشد دهید، جمع‌آوری کنید یا شکار کنید، زوال عقل می‌تواند به سرعت به یک تهدید جدی تبدیل شود، زیرا استقلالی که برای بقا روزانه نیاز دارید را از شما می‌گیرد.»
با این حال، سن، ژنتیک و نرخ مرگ و میر ناشی از زوال عقل نمی‌توانند تمام تصویر را توضیح دهند. جالب است که محققان دریافتند که بیشتر موارد زوال عقل در جوامع تسیمانه و موستن، معمولی از بیماری آلزایمر نیستند. در عوض، بسیاری از بیماران زوال عقل علائم پارکینسونی و نشانه‌های بیماری عروقی یا خطر سکته را نشان می‌دهند. گاتز می‌گوید: «در بیشتر تسیمانه‌ها با اختلال شناختی یا زوال عقل، الگوی آتروفی در مغز معمولی از بیماری آلزایمر نیست. بلکه تغییراتی وجود دارد که نشان‌دهنده تأثیرات عروقی بر اختلال شناختی و زوال عقل است.»
تحلیل اولیه بیومارکرهای مغزی در خون نشان‌دهنده «نشانه قوی از نورودژنراسیون و نوروانفلاماسیون» در میان شرکت‌کنندگان مبتلا به زوال عقل است که نویسندگان می‌گویند «می‌تواند منعکس‌کننده آسیب مغزی عروقی باشد.» این یافته‌ها تا زمانی که محققان مطالعات پیگیری بیشتری انجام دهند، همچنان حدس و گمان باقی می‌مانند. اما نویسندگان بر این باورند که «یک سبک زندگی معیشتی ممکن است به طور معقولی در برابر زوال عقل محافظت کند، با قرار گرفتن در معرض کم به عوامل خطر قابل تغییر معمول برای زوال عقل مانند چاقی، فشار خون بالا، دیابت و عدم فعالیت بدنی.»
این موضوع به نظر ساده و منطقی می‌رسد، اما تا کنون، تحقیقات در میان جوامع تسیمانه و موستن نشان نداده است که افرادی با سلامت متابولیک بهتر کمتر در معرض ابتلا به زوال عقل هستند. شاید عوامل دیگر سبک زندگی نتایج را پیچیده کرده باشند. در حالی که جمعیت‌های تسیمانه و موستن رژیم غذایی با فیبر بالا، قند پایین و چربی اشباع کم دارند و سطح فعالیت بدنی بالایی را نشان می‌دهند، آن‌ها همچنین در معرض تعداد زیادی از پاتوژن‌ها، دسترسی کم به آنتی‌بیوتیک‌ها و تقریباً هیچ واکسیناسیونی قرار دارند که ممکن است خطر زوال عقل را افزایش دهد.
اینکه چه چیزی واقعاً از مغزهای این جوامع بومی دورافتاده در برابر آلزایمر محافظت می‌کند، همچنان یک معما باقی مانده است. ترامبل می‌گوید: «گام بعدی ما این است که سهم نسبی ژنتیک، سبک زندگی، رژیم غذایی، تعامل اجتماعی، فعالیت بدنی و قرار گرفتن در معرض ایمنی را در خطر زوال عقل تفکیک کنیم. اگر بتوانیم عواملی را که از مردم در آمازون بولیوی محافظت می‌کند شناسایی کنیم و مکانیزم‌های بیولوژیکی پشت آن‌ها را درک کنیم، ممکن است بتوانیم این بینش‌ها را به روش‌های جدیدی برای پیشگیری از زوال عقل در اینجا در خانه تبدیل کنیم.»
اگر این روایت برایتان جالب بود، کشف بعدی را از پیشنهادهای پایین انتخاب کنید.