مغز انسان، یکی از پیچیدهترین ارگانهای بدن، به تازگی رازهای جدیدی را در مورد نحوه شکلگیریاش فاش کرده است. یک تیم تحقیقاتی به رهبری دانشگاه استنفورد در مقالهای که امروز در نشریه Nature Neuroscience منتشر شد، اعلام کرد که مغز انسان و سایر حیوانات از دو سیستم عصبی مجزا تشکیل شده است که در مراحل اولیه جنینی بهطور همزمان توسعه مییابند.
این مطالعه نشان میدهد که نواحی مختلف مغز از دو نوع سلول پیشساز جنینی به نام پروژنیتور تشکیل میشوند. یکی از این نوع سلولها به توسعه مغز پیشین و مغز میانی کمک میکند، در حالی که نوع دیگر به شکلگیری مغز پسین میانجامد. دانشمندان با بررسی نحوه توسعه مغز موشها از مرحله جنینی اولیه به نام گاسترولاسیون، این کشف را انجام دادند و سپس تأیید کردند که سلولهای بنیادی پرتوان انسانی نیز این مسیرها را دنبال میکنند.

در یک دستاورد علمی بیسابقه، آنها موفق شدند سلولهای بنیادی انسانی را به نورونهای حرکتی مغز پسین تبدیل کنند که دارای فعالیت الکتریکی و پروتئینهای خاص این سلولها بودند. سلولهای پیشساز که نواحی مغز پیشین و میانی را ایجاد میکنند، پروتئینی خاص را با استفاده از ژنی به نام Otx2 تولید میکنند، در حالی که سلولهای مغز پسین به ژن Gbx2 وابسته هستند. هر دو نوع سلول پیشساز، پایهگذار ارگان کامل مغز ما هستند، اما نقشهای آنها قابل تعویض نیست.
این تحقیق همچنین به بررسی تاریخ تکاملی مغز حیوانات میپردازد. یکی از محققان، کایل لو، میگوید: “تحقیقات ما نشان میدهد که تکامل دو سیستم عصبی موجود را بهطور فضایی به هم متصل کرده است.” او ادامه میدهد: “داشتن مغز بهعنوان یک ارگان واحد احتمالاً کارآمدتر است، اما ما به این روش اولیه برای ساخت مغز بهعنوان دو قطعه جداگانه وابستهایم.”
این کشف نه تنها در تحقیقات پزشکی اهمیت دارد، بلکه سوالات زیادی را درباره تاریخ تکاملی مغز حیوانات به وجود میآورد. این مطالعه نشان میدهد که مغز حیوانات، از جمله انسان، به مدت صدها میلیون سال از این الگوی دو قسمتی پیروی کرده است. با این حال، شواهد فعلی نمیتواند بگوید که آیا این دو قسمت واقعاً بهطور مستقل تکامل یافتهاند یا خیر؛ این موضوعی است که نیاز به تحقیقات بیشتر دارد.
اگر این روایت برایتان جالب بود، کشف بعدی را از پیشنهادهای پایین انتخاب کنید.