سیگنال رادیویی عجیب در کهکشان راه شیری رفتارهای غیرمعمولی از خود نشان می‌دهد

اخترشناسان به تازگی یک منبع رادیویی مرموز در کهکشان راه شیری کشف کرده‌اند که در طول چند دهه تغییرات عجیبی را تجربه کرده است. این منبع که به نام VT J1906+0849 شناخته می‌شود، در ناحیه‌ای دور از بازوی حلزونی نورما-سیگنوس کهکشان قرار دارد و در نور رادیویی درخشان است.

به گفته محققان، این منبع یک ترانزیت سینکروترون کهکشانی دور است که به مدت تقریباً دو دهه درخشان باقی مانده و تغییرات قابل توجهی در فرکانس طیفی آن مشاهده شده است. این در حالی است که تغییرات معمولی در منابع رادیویی معمولاً در مقیاس‌های زمانی کوتاه‌تری، از میلی‌ثانیه تا چند ماه، رخ می‌دهند.

تاریخچه کشف

منبع VT J1906+0849 برای اولین بار در داده‌های جمع‌آوری شده در سال 2017 به عنوان بخشی از نظرسنجی آسمان Very Large Array (VLASS) شناسایی شد. این منبع در فاصله‌ای حدود 49,000 سال نوری از زمین قرار دارد و به عنوان درخشان‌ترین ترانزیت رادیویی در این نظرسنجی شناخته شد.

در سال 1996، هیچ نشانه‌ای از این منبع در داده‌های جمع‌آوری شده وجود نداشت، اما در سال 2005، تغییراتی آغاز شد. این منبع در سال 2014 به اوج درخشندگی خود رسید و سپس در سال‌های 2019 و 2024 به تدریج کمرنگ‌تر شد. اما در اواخر سال 2025، ناگهان دوباره درخشان شد.

تحلیل رفتار منبع

محققان با بررسی تغییرات درخشش این منبع در طول زمان، متوجه شدند که فرکانس اوج تابش رادیویی آن در حال تغییر است. در سال 2019، این فرکانس حدود 1.9 گیگاهرتز بود، اما در سال 2024 به 0.8 گیگاهرتز کاهش یافت و در سال 2026 دوباره به 2.2 گیگاهرتز افزایش یافت. این تغییرات غیرمعمول نشان می‌دهد که این منبع به طور قابل توجهی در حال گسترش نیست.

محققان چندین فرضیه درباره ماهیت این منبع مطرح کرده‌اند. یکی از این فرضیه‌ها این است که ممکن است این منبع ناشی از یک انفجار مانند نوا باشد، اما شواهدی از گسترش مواد ارسالی وجود ندارد. گزینه دیگر، یک سحابی با قدرت پالسار است، اما تغییرات فرکانس آن بسیار نامنظم است. فرضیه سوم به یک سیاه‌چاله یا ستاره نوترونی اشاره دارد که از یک ستاره هم‌نشین مواد جذب می‌کند.

شواهد و مشاهدات بیشتر

مشاهدات با تلسکوپ‌های مختلف، از جمله تلسکوپ Swift ناسا، نتوانسته‌اند نشانه‌ای از اشعه ایکس قوی که معمولاً از چنین سیستم‌هایی انتظار می‌رود، پیدا کنند. با این حال، شواهدی از گاز در حال حرکت با سرعت حدود 2000 کیلومتر بر ثانیه در VT J1906+0849 وجود دارد که نشان‌دهنده یک جریان قوی است.

این کشف می‌تواند به ما در درک بهتر از منابع رادیویی مرموز کمک کند و نشان‌دهنده پتانسیل نظرسنجی‌های رادیویی وسیع برای شناسایی جمعیت‌های پنهان در کهکشان است.