یک مطالعه جدید که در نشریه PLOS ONE منتشر شده، ارتباطات جالبی بین باکتریهای زبان و سرعت پردازش اطلاعات در انسانها پیدا کرده است. در این تحقیق که بر روی 60 بزرگسال سالم در بریتانیا و بلژیک انجام شد، مشخص شد که فراوانی برخی از باکتریهای زبان با عملکرد در آزمونهای شناختی مرتبط است.
شاید این موضوع عجیب به نظر برسد، اما تصور کنید که شما یک قاشق چایخوری چغندر میخورید. بخشی از نیترات آن وارد جریان خون شما میشود و سپس به طور غیرمنتظرهای به دهان شما برمیگردد. باکتریهای موجود در زبان شما به تبدیل آن به مادهای کمک میکنند که بدن شما میتواند برای تولید نیتریک اکسید، مولکولی که به گشاد شدن عروق خونی کمک میکند، استفاده کند. این سفر شیمیایی کوچک یکی از دلایلی است که دانشمندان در حال بررسی ارتباط میکروبهای دهان با حافظه، توجه و سرعت پردازش اطلاعات هستند.
جزئیات تحقیق
برای بررسی بیشتر این ارتباط، محققان به رهبری جوآن ا. لئور در دانشگاه اکستر، 15 بزرگسال جوان و 15 بزرگسال مسن را در هر کشور جذب کردند. گروههای جوانتر معمولاً در دهه بیست سالگی بودند، در حالی که گروههای مسنتر به طور متوسط در دهه شصت یا هفتاد بودند. شرکتکنندگان آزمونهای حافظه، توجه، شناسایی احساسات و سرعت پردازش را انجام دادند. همچنین فشار خون اندازهگیری شد و نمونههای خون، بزاق و سوابهایی از زبان جمعآوری شد. تمام شرکتکنندگان غیرسیگاری بودند و افرادی که اخیراً آنتیبیوتیک مصرف کرده یا سابقه بیماری دهانی داشتند، حذف شدند.
با شناسایی باکتریهای موجود در این سوابها، محققان توانستند جامعه میکروبی دهان هر فرد را با عملکرد آزمونهای آنها مقایسه کنند. یکی از یافتهها در هر دو کشور مشاهده شد: افرادی که باکتری «پرووتلا هیستیکولا» بیشتری داشتند، در برخی آزمونها سریعتر پاسخ دادند، هرچند که وظایف بین کشورها متفاوت بود. گونه دیگری به نام «هاموفیلوس پاراینفلوانزا» الگوی مختلطی را نشان داد. در بلژیک، این باکتری به پاسخهای سریعتر در شناسایی احساسات و وظایف یادگیری بصری و دقت بهتر حافظه کاری مرتبط بود. در بریتانیا، این باکتری به پاسخهای سریعتر در برخی وظایف اما پاسخهای کندتر در شناسایی احساسات مرتبط بود.
نتایج و تحلیلها
بنابراین، داشتن باکتری بیشتری به معنای عملکرد بهتر در تمام آزمونها نبود. سن خود به عنوان پیشبینیکنندهای پایدار از عملکرد شناختی ظاهر شد: سن بالاتر با نمرات کلی پایینتر و پاسخهای کندتر در هر دو کشور مرتبط بود. محققان همچنین دریافتند که 17 گونه باکتریایی در بین بزرگسالان جوان و مسن متفاوت بود. در سطح گروهبندی وسیعتر، باکتریهای مربوط به جنس «ترپونما» و «تانرلا»، که شامل گونههایی مرتبط با بیماری لثه هستند، در بزرگسالان مسنتر بیشتر بودند.
با این حال، وجود یک گونه خاص باکتریایی در دهان جوانتر به معنای این نیست که آن باکتری نشاندهنده بهبود شناخت باشد. همان گونه نیتروژنکاه که در بزرگسالان جوانتر بیشتر بود، همچنین در گروه بریتانیایی با عملکرد کلی پایینتر مشاهده شد. تمام شرکتکنندگان سالم بودند و از غربالگری شناختی عبور کرده بودند. این تفاوتها نشاندهنده تنوع در میان افراد سالم بودند، نه تشخیص اختلال شناختی.
جغرافیا نیز بخش مهمی از این تصویر بود. جوامع باکتریایی بین شرکتکنندگان بریتانیایی و بلژیکی متفاوت بود، هرچند که برخی الگوهای سنی در هر دو مکان مشاهده شد. این مطالعه بر اساس یک مطالعه قبلی از همان گروه، که در سال 2025 در PNAS Nexus منتشر شد، بنا شده است که میکروبهای دهانی و نشانگرهای نیتریک اکسید را در بزرگسالان مسنتر، از جمله افرادی با اختلال شناختی خفیف، بررسی کرده بود.
تحقیقات جدید بررسی میکند که آیا ارتباطات مشابه در بزرگسالان سالم جوان و مسنتر در دو کشور وجود دارد. اندازهگیریهای شیمیایی نتایج مختلطی داشت. در بریتانیا، نیتروژن پلاسما بالاتر با عملکرد بهتر در یک آزمون اما دقت پایینتر در شناسایی احساسات مرتبط بود. نیتروژنیت نیز تنها به پاسخهای کندتر مرتبط بود. مسیر شیمیایی مرتبط با باکتریهای دهانی همچنین به تحقیقات در مورد چغندر و عملکرد جسمی مربوط است. باکتریها نیترات را به نیتریت تبدیل میکنند که میتواند به تولید نیتریک اکسید کمک کند. اما مطالعه جدید نشان نداد که این فرآیند باعث تفاوتهای عملکرد آزمون میشود. همچنین آزمایشی برای بررسی اینکه آیا تغییر باکتریهای دهانی میتواند عملکرد شناختی را بهبود بخشد، انجام نشد.
با تنها 30 شرکتکننده در هر کشور، یافتهها اکتشافی هستند. نویسندگان میگویند مطالعات بزرگتر برای تمایز الگوهای بیولوژیکی واقعی از تغییرات آماری لازم است. رژیم غذایی کنترل نشده بود و فعالیت بدنی و خواب به طور جامع ارزیابی نشدند. این عوامل میتوانند بر باکتریهای دهان و عملکرد آنها در آزمونهای شناختی تأثیر بگذارند. دادهها بین سالهای 2017 و 2019 جمعآوری شدند. نمونههای بلژیکی در نیتروژن مایع به بریتانیا منتقل شدند و نویسندگان به تفاوتهای ذخیرهسازی که میتواند تغییرات را ایجاد کند، اذعان دارند. مقاله تعدادی از اصلاحات مقایسهای برای برخی تحلیلها را توصیف میکند اما برای رگرسیونهای مرتبط با آزمونهای شناختی این کار انجام نشده است. آزمایش چندین ارتباط میتواند احتمال پیدایش یافتههای ظاهری به طور تصادفی را افزایش دهد. تیم به مقایسه افراد جوان و مسنتر پرداخته و به جای پیگیری افراد در طول زمان، نمیتواند تعیین کند که آیا باکتریهای دهانی پیشبینیکننده زوال شناختی هستند یا بر سرعت آن تأثیر میگذارند. بنابراین، نتایج نشان نمیدهند که تغییر میکروبهای دهانی از زوال عقل جلوگیری میکند، حافظه را بهبود میبخشد یا پیری مغز را کند میکند.
در حال حاضر، به نظر میرسد که برخی باکتریهای دهانی با تفاوتهای مهارتهای تفکر همراه هستند. اینکه آیا این میکروبها به شکلگیری این تفاوتها کمک میکنند یا منعکسکننده تأثیرات دیگری هستند که بین دهان و مغز مشترک است، همچنان باید مشخص شود.
اگر این روایت برایتان جالب بود، کشف بعدی را از پیشنهادهای پایین انتخاب کنید.