تحقیقات جدید نشان می‌دهد که یک اسپری بینی مبتنی بر جفت انسان می‌تواند به کاهش زوال عقل ناشی از بیماری آلزایمر کمک کند. این مطالعه که در مجله Translational Neurodegeneration منتشر شده، نشان می‌دهد که پروتئین‌های چسبنده‌ای به نام آمیلوئید-بتا و تاو، ویژگی‌های بارز بیماری آلزایمر هستند، اما عوامل دیگری نیز در این شرایط نقش دارند.
یکی از این عوامل، فعال‌سازی مزمن سلول‌های خاص در مغز مانند میکروگلیا و آستروسیت‌ها است که می‌تواند به آسیب نورون‌ها از طریق التهاب عصبی منجر شود. در این تحقیق، تیمی از دانشمندان به رهبری دانشگاه کاتولیکا در ایتالیا، موش‌ها را با فرمولاسیونی از اسپری بینی درمان کردند که حاوی ذرات کوچکی به نام وزیکول‌های خارج‌سلولی بود که از سلول‌های جفت انسان استخراج شده بودند.
این تیم در مقاله خود می‌نویسد: “یک مسیر امیدوارکننده در پزشکی ترمیمی، بهره‌برداری از پتانسیل درمانی وزیکول‌های خارج‌سلولی، به ویژه آن‌هایی است که از سلول‌های استرومال مزانشیمی (MSCs) جدا شده‌اند.” وزیکول‌های خارج‌سلولی مشتق از MSCها، نانوذراتی هستند که ارتباط بین سلولی را تسهیل کرده و نشان داده‌اند که می‌توانند مولکول‌های بیواکتیو با خواص ضدالتهابی و نورومدافع را منتقل کنند.
در این تحقیق، دانشمندان از نوع خاصی از وزیکول‌های خارج‌سلولی MSC-derived به نام وزیکول‌های مشتق از سلول‌های استرومال مزانشیمی آمنیوتیک انسان (hAMSC-EVs) استفاده کردند که از غشای آمنیوتیک جفت استخراج شده بودند. پس از آماده‌سازی، فرمولاسیون اسپری بینی به موش‌های ترانسژنتیک که به‌طور ژنتیکی برای توسعه ویژگی‌های بیماری آلزایمر مهندسی شده بودند، تجویز شد. این موش‌ها به مدت شش ماه، دو بار در هفته دوزهای اسپری آزمایشی را دریافت کردند.
آزمایش‌ها نشان داد که وزیکول‌های hAMSC-EVs به تمامی نواحی هیپوکامپوس رسیده و با نورون‌ها و میکروگلیا هم‌محل شده‌اند. آزمایش‌های رفتاری نشان داد که موش‌های درمان‌شده با فرمول hAMSC-EVs عملکرد شناختی بهتری نسبت به گروه کنترل در آزمایش‌های شناسایی اشیاء و حافظه فضایی از خود نشان دادند. این درمان به‌طور قابل‌توجهی رسوب‌های آمیلوئید-بتا را در هیپوکامپوس کاهش داد، هرچند تأثیری بر فسفریلاسیون تاو نداشت.
حیوانات درمان‌شده همچنین نشانه‌های کمتری از التهاب عصبی در هیپوکامپوس نشان دادند و فعالیت آستروسیت‌ها و میکروگلیا کاهش یافت. همچنین، سطح پروتئین‌های مرتبط با نورومدالیته، از جمله ARC، GluA1 و BDNF در آن‌ها افزایش یافت.
در یک آزمایش جداگانه، سلول‌های پوستی از افراد مبتلا به آلزایمر اسپوردیک به سلول‌های بنیادی تبدیل و سپس به نورون‌ها تمایز داده شدند. در این سلول‌ها، درمان با وزیکول‌ها باعث کاهش تخریب نورونی و بازگرداندن سطوح سالم‌تر پروتئین‌های مرتبط با نورومدالیته شد.
نتایج این تحقیق به مطالعات قبلی برخی از اعضای همین تیم اضافه می‌شود که نشان می‌دهد MSCهای مشتق از جفت دارای خواص قوی تنظیم‌کننده ایمنی هستند که ممکن است آن‌ها را برای پزشکی ترمیمی مناسب کند، از جمله درمان‌های احتمالی آینده برای آلزایمر.
با وجود این پیشرفت‌ها، محققان تأکید می‌کنند که هنوز نمی‌دانیم آیا این نتایج مثبت در انسان‌ها با زوال شناختی مشاهده خواهد شد یا خیر. آن‌ها پیشنهاد می‌کنند که مطالعات بیشتری برای بررسی این امکان و یادگیری بیشتر درباره مکانیزم‌های مولکولی که این اثرات نورومدافع را ایجاد می‌کنند، انجام شود.
نتایج این تحقیق در Translational Neurodegeneration منتشر شده است.
اگر این روایت برایتان جالب بود، کشف بعدی را از پیشنهادهای پایین انتخاب کنید.