تحقیقات جدید نشان می‌دهد که مکمل‌های روغن ماهی، که به‌طور معمول برای بهبود عملکرد مغز مصرف می‌شوند، ممکن است عوارض غیرمنتظره‌ای داشته باشند. مطالعه‌ای که بر روی موش‌ها انجام شده، نشان می‌دهد که یکی از اسیدهای چرب امگا-۳ موجود در این مکمل‌ها می‌تواند فرآیندهای ترمیم مغز را مختل کند.
در این تحقیق، موش‌هایی که دچار آسیب‌های خفیف سر بودند و رژیم غذایی حاوی اسید چرب امگا-۳ EPA (اسید ایکوزاپنتانوئیک) مصرف می‌کردند، در انجام وظایف حافظه فضایی و یادگیری عملکرد ضعیف‌تری داشتند. به نظر می‌رسد که این اسید چرب به جای کمک به بهبودی، ممکن است مانع از ترمیم عروق خونی شود و فعالیت متابولیک آن‌ها را تغییر دهد.
تفاوت بین EPA و DHA
با این حال، تمام اسیدهای چرب امگا-۳ رفتار یکسانی ندارند. DHA (اسید دوکوزاهگزانوئیک)، که برای ساخت و نگهداری سلول‌های مغزی مهم است، در آزمایش‌های پیگیری محققان تأثیری بر فرآیندهای ترمیم نداشت. این آزمایش‌ها از سلول‌های اندوتلیالی میکرو عروقی مغزی انسان استفاده کردند که ساختار سد خونی مغز را تشکیل می‌دهند.
دکتر آندر البایرام، عصب‌شناس از دانشگاه پزشکی کارولینای جنوبی، می‌گوید: “مکمل‌های روغن ماهی در همه‌جا موجود هستند و مردم به دلایل مختلفی از آن‌ها استفاده می‌کنند، اغلب بدون درک واضحی از تأثیرات بلندمدت آن‌ها.” او همچنین تأکید کرد که هنوز نمی‌دانیم آیا مغز در برابر این مکمل‌ها مقاوم است یا خیر.
تأثیرات منفی EPA
محققان این اثرات را به عنوان “آسیب‌پذیری متابولیک وابسته به زمینه” توصیف کرده‌اند که نشان‌دهنده تغییر در نحوه استفاده سلول‌ها از انرژی است و ممکن است تمرکز بر ترمیم مغز را تحت تأثیر قرار دهد. اثرات منفی EPA تنها در مغزهای آسیب‌دیده موش‌ها در حالت ترمیم مشاهده شد و مشخص نیست که این اثرات در بافت‌های انسانی چگونه بروز خواهد کرد.
یکی از یافته‌های مهم این مطالعه این است که EPA، و نه DHA، در مغز موش‌هایی که این مکمل‌ها را مصرف کرده بودند، تجمع یافته است. این با آنچه که درباره ساخت DHA در غشای سلول‌های مغزی می‌دانیم، همخوانی دارد. همچنین، اثرات ناپایدار EPA بر عروق خونی منجر به تجمع پروتئین‌های سمی tau شده است که با زوال مغز مرتبط هستند.
خطرات احتمالی برای انسان
تحلیل بیشتر بافت مغزی انسان از افرادی که دچار انحطاط مغزی مزمن (CTE) ناشی از آسیب‌های مکرر سر بودند، نشان‌دهنده نوعی اختلال متابولیک و آسیب به عروق خونی مشابه بود. محققان بر این باورند که مکمل‌های روغن ماهی حاوی EPA ممکن است خطر CTE را افزایش دهند، زیرا با مختل کردن بهبودی سلولی، اثرات ضربه‌های خفیف به سر را تشدید می‌کنند.
با این حال، این فرضیات نیاز به آزمایش‌های بیشتر دارند. شواهد موجود عمدتاً از آزمایش‌های حیوانی و سلولی به دست آمده است که فقط ارتباطات قابل بررسی را نشان می‌دهند. در حالی که امگا-۳ها به‌عنوان عوامل محافظت‌کننده عصبی شناخته می‌شوند، برخی تحقیقات گذشته نشان می‌دهند که EPA ممکن است باعث اختلالات یادگیری و حافظه شود که DHA می‌تواند آن‌ها را متعادل کند.
محققان قصد دارند مطالعات خود را درباره اثرات EPA و DHA گسترش دهند و تأثیرات آن‌ها را بر انواع مختلف سلول‌های مغزی و در نواحی مختلف مغز بررسی کنند. این تحقیق به‌عنوان نقطه شروعی برای گفتگو درباره تغذیه دقیق در علوم اعصاب تلقی می‌شود.
اگر این روایت برایتان جالب بود، کشف بعدی را از پیشنهادهای پایین انتخاب کنید.