تحقیقات جدید نشان میدهد که یک ویروس باستانی که حدود ۴ میلیون سال پیش شامپانزهها را آلوده کرده، ممکن است به شکلگیری تفاوتهای عمدهای در توسعه مغز این موجودات نسبت به انسانها کمک کرده باشد. این ویروس به نام PTERV1، با ایجاد تغییرات کوچک در DNA شامپانزهها، بر نحوه رشد و بلوغ سلولهای مغزی آنها تأثیر گذاشته است.
پاتریشیا گردس، نویسنده اصلی این تحقیق و متخصص ژنتیک عصبی مولکولی در دانشگاه لوند سوئد، میگوید: “ما میخواستیم بفهمیم چگونه مغز انسان و شامپانزهها میتوانند بهطور متفاوتی تکامل یابند در حالی که بسیاری از ژنهای تولیدکننده پروتئین آنها مشابه هستند.”
مطالعات نشان میدهد که این ویروس باستانی، توالیهای DNA را به ژنوم شامپانزهها اضافه کرده که هنوز هم فعال هستند. یکی از این توالیها، LINC00662 نام دارد که در توسعه اولیه مغز انسان فعال است و به سلولهای مغزی کمک میکند تا بالغ شوند و رشد کنند. اما در شامپانزهها، این ویروس موجب خاموش شدن فعالیت LINC00662 شده است.

در آزمایشهایی که با استفاده از ارگانوئیدهای مغزی انسانی (خوشههای کوچک سلولی که در آزمایشگاه رشد میکنند) انجام شد، مشخص شد که خاموش کردن LINC00662 باعث میشود که نورونها و شاخههای آنها بهطور مؤثری بالغ نشوند. گردس افزود: “ما هنوز نمیدانیم که LINC00662 چه نقشهایی در بدن انسان دارد یا از دست دادن فعالیت آن چه تأثیری بر شامپانزهها خواهد گذاشت.”
این تحقیق همچنین به این نکته اشاره میکند که اگر انسانها نیز تحت تأثیر این ویروس قرار میگرفتند، احتمالاً توسعه مغز آنها نیز بهطور قابل توجهی تغییر میکرد. با این حال، گردس تأکید کرد که حذف این توالی از مغز بالغ شامپانزهها نمیتواند بهطور معجزهآسا توسعه مغز آنها را تغییر دهد.
این یافتهها نشان میدهد که ویروسها میتوانند نقش مهمی در تکامل زندگی بر روی زمین ایفا کنند و شواهد بیشتری از تأثیرات تغییرات ویروسی بر تفاوتهای میان انسانها و شامپانزهها ارائه میدهند.
اگر این روایت برایتان جالب بود، کشف بعدی را از پیشنهادهای پایین انتخاب کنید.